MENTOR I UCZEŃ

W dniach 21-23 listopada w bydgoskim Pałacu Młodzieży odbyła się 38. AFF-Era Filmowa. Tegoroczne spotkanie młodzieży kochającej kino zatytułowane było „Mentor i uczeń”. Hasło imprezy zaproponowała podczas jej ubiegłorocznej edycji uczennica XVI LO z Poznania Julia Ignaszak, która uczestniczyła w AFF-Erze również w tym roku. Do Bydgoszczy przyjechało 230 uczniów i nauczycieli z VI LO w Poznaniu, XI LO w Poznaniu, XVI LO w Poznaniu, XVII LO w Poznaniu, I LO w Wągrowcu, ZS nr 2 w Wągrowcu, Ogniska Pracy Pozaszkolnej w Wągrowcu, Przestrzeni Edukacyjnej Ferajna z Poznania oraz grupa studentów, w poprzednich latach biorąca udział w AFF-Erze w roli uczniów. Plakat 38. AFF-Ery Filmowej zaprojektowała Zuzanna Kliniewska. Wydarzenie posiada tytuł Bydgoskiej Kulturalnej Marki Oświatowej i zostało dofinansowane dotacją ze środków Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej oraz Bydgoskim Grantem Oświatowym. Autorem programu i koordynatorem AFF-Ery z ramienia organizatora jest dr Dominik Wierski.

AFF-Erę tradycyjnie rozpoczął wykład wygłoszony przez dr. Marcina Kowalczyka z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Prelekcję przed filmami mówili też inni cenieni filmoznawcy i animatorzy kultury: dr hab. Mariusz Guzek, prof. UKW, dr Marcin Jauksz i dr Piotr Pławuszewski (obaj z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) oraz dr Wierski. Jak co roku, także i tym razem nie zabrakło pokazu klasyki polskiego kina – widzowie obejrzeli Pokój z widokiem na morze (1977) Janusza Zaorskiego, a także film dokumentalny Piotra Stasika Dziennik z podróży (2013). Najnowsze kino polskie reprezentowały dwa tytuły. Pierwszym był Zgred (2025) w reżyserii Fadiego Chakkoura, który był również gościem specjalnym 38. AFF-Ery Filmowej i wziął udział w rozmowie z uczestnikami. Drugi zaś to głośna Utrata równowagi (2024, reż. Korek Bojanowski), po której dyskusję poprowadziła doświadczona psycholog – pani Greta Haraś.

AFF-Era to zawsze także panoramiczne ujęcie danego tematu w klasyce kina światowego. W przypadku relacji mentora i ucznia nie mogło zabraknąć dwóch wielkich przebojów lat 80.: Stowarzyszenia umarłych poetów (1989) Petera Weira oraz Cinema Paradiso (1988) w reżyserii Giuseppe Tornatore. Japońskie spojrzenie na tak istotną w dalekowschodniej kulturze figurę mentora przyniósł zaś Szkarłatny pilot (1992) legendarnego twórcy ze Studia Ghibli – Hayao Myiazakiego. Wreszcie też, AFF-Erowicze przyjrzeli się tematowi w kontekście światowego kina najnowszego. Posłużyły temu poruszający dokument Dzieci z Favoriten (2024, reż. Ruth Beckermann), fenomenalnie przebojowy F1. Film (2024, reż. Joseph Kosinski) i zaskakujące Życie Chucka (2024, reż. Mike Flanagan).

Część akredytowanych uczestników wzięła też udział w warsztatach: filmowych, dziennikarskich, muzycznych, teatralnych i psychologicznych. Oprócz licznych grup gości spoza Bydgoszczy, którzy po raz kolejny poznali piękno i kulturalną energię miasta nad Brdą, w wydarzeniu udział wzięli też oczywiście uczestnicy zajęć z Pałacu Młodzieży.

W prologu wydarzenia – specjalnych seansach dla grup szkolnych – udział wzięło blisko 400 uczniów z bydgoskich szkół podstawowych. Uczniowie zgłaszali też propozycje hasła przewodniego kolejnej edycji w 2026 roku – wybrany został pomysł Marty Wronieckiej z XI LO: „Zwycięstwa i porażki”. Niektórzy już zgłosili ponowny udział w AFF-Erze.

Program wydarzeń głównej części AFF-Ery przebiegał następująco:

Piątek 21 listopada11:15
Wykład inauguracyjny – dr Marcin Kowalczyk.12:00 Pokój z widokiem na morze, reż. Janusz Zaorski, Polska 1977.
15:15 Prelekcja – dr hab. Mariusz Guzek, prof. UKW.
15:25 Zgred, reż. Fadi Chakkour, Polska 2025.
20:00 Prelekcja – dr Marcin Kowalczyk.
20:10 Stowarzyszenie umarłych poetów (Dead Poets Society), reż. Peter Weir, USA 1989.
22:20 Dyskusja z udziałem Fadiego Chakkoura – prowadzenie dr Marcin Jauksz.

Sobota 22 listopada
09:00 Prelekcja – dr hab. Mariusz Guzek, prof. UKW.
09:10 Szkarłatny pilot (Kurenai no buta), reż. Hayao Miyazaki, Japonia 1992.
10:55 Prelekcja – dr Marcin Jauksz.
11:05 Utrata równowagi, reż. Korek Bojanowski, Polska 2024.
12:45 Dyskusja prowadzenie Greta Haraś.
15:30 Prelekcja – dr Marcin Jauksz.
15:40 Życie Chucka (The Life of Chuck), reż. Mike Flanagan, USA 2024.
19:30 Pamiątkowe zdjęcie i kilka słów – prowadzenie dr Dominik Wierski.
20:00 Prelekcja – dr Piotr Pławuszewski.
20:10 Dziennik z podróży, reż. Piotr Stasik, Polska 2013.
21:10 Prelekcja – dr Dominik Wierski.
21:15 F1. Film (F1: The Movie), reż. Joseph Kosinski, USA 2025.

Niedziela 23 listopada
09:00 Prelekcja – dr Piotr Pławuszewski.
9:10 Dzieci z Favoriten (Favoriten), reż. Ruth Beckermann, Austria 2024.
11:20 Prelekcja – dr Piotr Pławuszewski.
11:30 Cinema Paradiso, reż. Giuseppe Tornatore, Włochy, Francja 1988.